الشيخ الكليني ( مترجم ومحقق : محمدباقر بهبودى )

234

الكافي ( گزيده كافى ) ( فارسى )

( 336 ) 12 - ابو جعفر باقر ( ع ) گفت : انسان مرتكب گناه مىشود و روزى مقدّر را از او باز مىگيرند . ابو جعفر اين آيه را گواه گرفت كه مىگويد : « باغداران سوگند خوردند كه صبحدم ميوه‌ها را بچينند و حاضر نشدند كه ارادهء خدا را نيز در برابر تصميم خود به حساب آورند . نيم شب صاعقه‌اى بر فراز آن باغستان چرخيد و هر چه بود به آتش كشيد ، در حالى كه باغداران در خواب ناز بودند » . شرح - در سورهء كهف آيهء 24 به پيامبر اكرم چنين دستور مىدهند كه وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ . وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ وَ قُلْ عَسى أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً . يعنى : « و هرگز مگو كه من فردا چنين خواهم كرد ، مگر آن كه خداوند آن را خواسته باشد . و هر گاه كه فراموش كردى انجام آن كار را كه اعلام كرده‌اى ، ياد كن پروردگارت را و بگو اميد مىرود كه پروردگار من مرا به انجام بهتر از آن رهبرى و موفق گرداند » . بر اساس اين آيهء شريفه : اگر رسول خدا بوسيلهء وحى بداند كه خداوند نيز خواستار اين كار است ، مىتواند اعلام كند و بگويد : « من فردا چنين خواهم كرد » . و اگر نداند كه خدا نيز خواستار آن كار هست و يا نيست مانند ساير مردم كه از اشارات وحى الهى بىنصيب مىباشند . نمىتواند برنامهء فردا را اعلام كند . البته ما اگر بخواهيم كه برنامهء كار فردا را اعلام كنيم و در عين حال از فرمان اين آيهء كريمه خارج نشده باشيم ، چاره آن است كه تصميم خود را با قيد ان شاء اللَّه معلق به خواست و ارادهء خدا بگردانيم . اين تعليق در اصطلاح قرآن ، چنان كه در داستان باغداران آمده